Specialistische OMFT-logopedie in Rivierenland
OMFT Rivierenland is de naam waaronder ik mij binnen PLeC voor jou! richt op specialistische logopedische begeleiding bij afwijkend mondgedrag en oro-myofunctionele problemen. OMFT staat voor oro-myofunctionele therapie. Binnen OMFT wordt gewerkt aan het verbeteren en automatiseren van de functies van de spieren en structuren in en rondom de mond. Denk hierbij aan de ademhaling, tongpositie, lipsluiting, slikken en mondmotoriek.
Wat is Oro-myofunctionele therapie (OMFT)?
Oro-myofunctionele therapie (OMFT) is een vorm van oefentherapie die wordt gegeven door een hierin gespecialiseerde logopedist.
Binnen de behandeling wordt gewerkt aan een goede samenwerking en balans van de spieren en functies in en rondom de mond. Afhankelijk van de hulpvraag kunnen onder andere de volgende aspecten centraal staan:
- een goede tongpositie in rust
- lipsluiting
- neusademhaling
- een functioneel slikpatroon
- mondmotoriek
- de samenwerking tussen tong, lippen en kaak
- spraak en articulatie
- het automatiseren van de aangeleerde vaardigheden
Het doel is niet alleen om een beweging of gewoonte tijdelijk te veranderen, maar om nieuwe mondfuncties stap voor stap aan te leren en in het dagelijks leven te automatiseren.
Wanneer kan OMFT zinvol zijn?
OMFT kan worden overwogen wanneer er sprake is van één of meerdere signalen van afwijkend mondgedrag of een afwijkende mondfunctie.
Bijvoorbeeld bij:
- Duim-, vinger- en/of speenzuigen
- Tong- en lipzuigen
- Afwijkende bijtgewoonten zoals vinger-, nagel- en/of lipbijten (ook bij volwassenen)
- Klemmen en knarsen met de tanden en kiezen.
- Liplikken, te zien aan een schrale rand rondom de lippen.
- Vaak met open mond zitten.
- Slappe lipspanning.
- Kwijlen en met open mond kauwen.
- Mondademen, ademen door de mond in plaats van door de neus.
- Verkeerde tongpositie in rust.
- Afwijkend slikken.
- Een smal en gotisch verhemelte (in een vroeg stadium bij jonge kinderen)
- Een slissende of lispelende spraak
- Slaapproblemen.
- Hoofdpijn, nekpijn schouderpijn
- Kaakgewrichtsklachten (bij volwassenen)
- Problemen met het op zijn plaats blijven zitten van een gebitsprothese (bij volwassenen)
Ook wanneer een tandarts of orthodontist twijfelt of de mondfunctie een rol speelt, kan een logopedische observatie en beoordeling helpen om dit verder in kaart te brengen.
Voor kinderen, jongeren en volwassenen
OMFT kan worden toegepast bij kinderen vanaf ongeveer vier jaar, jongeren en volwassenen. De aanpak wordt afgestemd op de leeftijd, de hulpvraag en de mogelijkheden van de cliënt. Bij jonge kinderen ligt de nadruk bijvoorbeeld meer op bewustwording en het aanleren van nieuwe vaardigheden. Bij oudere kinderen en volwassenen kan daarnaast veel aandacht worden besteed aan het zelfstandig uitvoeren en automatiseren van de oefeningen. Dagelijks oefenen thuis vormt een belangrijk onderdeel van de behandeling.
Hoe verloopt een OMFT-behandeling?
Voorafgaand aan de behandeling vindt een intake en uitgebreid logopedisch onderzoek plaats. Hierbij wordt gekeken naar onder andere de mondhouding, ademhaling, tongpositie, lipsluiting, slikfunctie, mondmotoriek en spraak. Wanneer nodig worden foto’s of aanvullende metingen gebruikt om de mondfuncties goed in kaart te brengen. Op basis van de bevindingen wordt bepaald of OMFT passend is en welke aandachtspunten centraal staan. Deze worden vastgelegd in een persoonlijk behandelplan. Thuis oefenen vormt een belangrijk onderdeel van de behandeling. Regelmatig oefenen en toepassen van de aangeleerde vaardigheden in het dagelijks leven dragen bij aan het bereiken en behouden van de behandeldoelen. Afhankelijk van de hulpvraag en de behandeling kan gebruik worden gemaakt van ondersteunend materiaal, zoals een Myosa, mondpleisters of andere hulpmiddelen. Deze worden ingezet wanneer dit binnen het behandelplan passend en zinvol is.
De duur van een OMFT-behandeltraject verschilt per persoon. De behandelduur is onder andere afhankelijk van de hulpvraag, de mate van afwijkend mondgedrag, het oefenen thuis en de mate waarin de nieuwe mondfuncties worden geautomatiseerd. In het begin vinden de behandelsessies meestal frequent plaats, bijvoorbeeld wekelijks. Naarmate de aangeleerde vaardigheden beter worden beheerst en steeds meer worden geautomatiseerd, wordt de frequentie van de afspraken afgebouwd. Uiteindelijk kunnen de afspraken bestaan uit controle- en evaluatiemomenten, waarbij wordt gekeken of de nieuwe mondfuncties goed worden toegepast en voldoende zijn geautomatiseerd.
Samenwerking rondom OMFT
Bij oro-myofunctionele problemen kan samenwerking met andere zorgprofessionals belangrijk zijn. Afhankelijk van de hulpvraag kan er bijvoorbeeld worden samengewerkt met een tandarts, orthodontist, KNO-arts, tongriemkliniek of andere betrokken zorgprofessional. Een goede afstemming is met name waardevol wanneer de mondfunctie mogelijk samenhangt met de gebitsontwikkeling, orthodontische behandeling, ademhaling of de bewegingsmogelijkheden van de tong.
Ook een beperkte tongbeweging of een mogelijk verkorte tongriem kan aanleiding zijn voor nader onderzoek. Wanneer uit het logopedisch onderzoek blijkt dat de tongfunctie mogelijk wordt beperkt, kan – afhankelijk van de situatie – worden geadviseerd om de tongriem aanvullend te laten beoordelen door bijvoorbeeld een KNO-arts of gespecialiseerde tongriemkliniek. Een eventuele ingreep, zoals het klieven van de tongriem, is geen doel op zichzelf. Eerst wordt gekeken naar de functie, de hulpvraag en de mogelijkheden van de tong. Wanneer een ingreep wordt overwogen, kan voorafgaand en/of na de ingreep logopedische begeleiding worden ingezet om de tongfunctie en de aangeleerde mondfuncties te ondersteunen. Door samen te werken en waar nodig naar elkaar te verwijzen, kunnen de verschillende aspecten van de hulpvraag vanuit de eigen expertise worden beoordeeld.
Ben je tandarts, orthodontist, KNO-arts of andere zorgprofessional en heb je vragen over een cliënt waarbij de mondfunctie mogelijk een rol speelt? Neem gerust contact met mij op om te overleggen.
Verwijzen naar OMFT
Een cliënt kan door een tandarts, orthodontist, KNO-arts of andere zorgprofessional worden doorverwezen naar PLeC voor jou! voor een logopedische beoordeling en, wanneer passend, OMFT-behandeling. Ook zonder verwijzing is aanmelding mogelijk. De cliënt of ouder/verzorger kan rechtstreeks contact opnemen met PLeC voor jou! voor het maken van een afspraak. De aanmelding verloopt dan via Directe Toegankelijkheid Logopedie (DTL).
Twijfelt u of verwijzing naar OMFT passend is? Neem gerust contact met mij op. Ik denk graag mee over de hulpvraag en de mogelijkheden.
Wil je meer weten over mijn praktijk, het volledige zorgaanbod of de werkwijze?